Đau Nửa Đầu Mạn Tính: Nguyên Nhân, Triệu Chứng và Điều Trị
Đau nửa đầu (Migraine) là một loại đau đầu phổ biến, nhưng khi nó trở thành mạn tính, ảnh hưởng của nó đến cuộc sống hàng ngày có thể rất lớn. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về đau nửa đầu mạn tính, từ nguyên nhân, triệu chứng đến các phương pháp điều trị.
Đau Nửa Đầu Mạn Tính Là Gì?
Đa số những người bị đau nửa đầu thường trải qua các cơn đau khoảng một hoặc hai lần mỗi tháng. Tuy nhiên, nếu bạn mắc chứng đau nửa đầu mạn tính, bạn sẽ bị đau đầu thường xuyên hơn nhiều – từ 15 ngày trở lên mỗi tháng và kéo dài ít nhất 3 tháng.
Đau nửa đầu gây ra cơn đau nhức dữ dội, thường ở một bên đầu, kèm theo buồn nôn, nôn và/hoặc nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Ánh sáng chói và tiếng ồn lớn trở nên khó chịu đựng. Cơn đau nửa đầu có thể kéo dài vài giờ hoặc vài ngày, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và các hoạt động khác.
Có hai loại đau nửa đầu chính:
- Đau nửa đầu có tiền triệu (Migraine with aura)
- Đau nửa đầu không có tiền triệu (Migraine without aura)
Đau nửa đầu có tiền triệu bao gồm các triệu chứng như nhìn thấy ánh sáng nhấp nháy hoặc điểm mù, hoặc bị yếu cơ trước khi cơn đau nửa đầu ập đến. Đau nửa đầu không có tiền triệu là khi bạn không có những dấu hiệu báo trước này. Khoảng 14% dân số thế giới bị đau nửa đầu, có thể là đau nửa đầu từng cơn hoặc đau nửa đầu mạn tính.
Đau Nửa Đầu Từng Cơn So Với Mạn Tính
Đau nửa đầu mạn tính và đau nửa đầu từng cơn có các triệu chứng tương tự. Sự khác biệt chính là về thời gian:
- Đau nửa đầu từng cơn: Đau đầu xảy ra tối đa 14 lần một tháng.
- Đau nửa đầu mạn tính: Đau đầu xảy ra 15 lần trở lên mỗi tháng, với ít nhất 8 ngày có các triệu chứng đau nửa đầu.
Đau nửa đầu mạn tính thường nghiêm trọng hơn đau nửa đầu từng cơn. Đau nửa đầu từng cơn có thể trở thành mạn tính, và ngược lại. Các nghiên cứu cho thấy 2,5% số người bị đau nửa đầu từng cơn phát triển thành mạn tính trong vòng một năm và 26% số người bị đau nửa đầu mạn tính trở lại thành từng cơn trong vòng 2 năm.
Triệu Chứng Đau Nửa Đầu Mạn Tính
Người bị đau nửa đầu mạn tính thường trải qua bốn giai đoạn: tiền triệu, tiền triệu rõ ràng (aura), tấn công và hậu kỳ. Các triệu chứng của đau nửa đầu mạn tính bao gồm (không phải ai cũng trải qua tất cả các giai đoạn):
Giai đoạn tiền triệu
Một hoặc hai ngày trước khi bị đau nửa đầu, bạn có thể gặp:
- Táo bón
- Thèm ăn
- Cứng cổ
- Thay đổi tâm trạng
- Đi tiểu thường xuyên hơn
- Ngáp nhiều hơn
Tiền triệu rõ ràng (Aura)
Trước hoặc trong khi đau nửa đầu, bạn có thể:
- Nhìn thấy ánh sáng nhấp nháy, màu sắc, đường kẻ hoặc bóng tối
- Mất thị lực
- Bị ngứa ran ở mặt, tay hoặc chân
- Mất sức lực
- Chóng mặt hoặc cảm giác như đang quay cuồng
Giai đoạn tấn công
Cơn đau đầu có thể kéo dài 4-72 giờ nếu không được điều trị. Trong thời gian này, bạn có thể bị:
- Đau nhức dữ dội ở một hoặc cả hai bên đầu
- Buồn nôn
- Nôn mửa
- Cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng chói, âm thanh, xúc giác và mùi
Giai đoạn hậu kỳ
Cơn đau nửa đầu mạn tính có thể dừng lại đột ngột hoặc giảm dần. Trong một ngày sau cơn đau, bạn có thể cảm thấy:
- Kiệt sức
- Mệt mỏi, như thể bị nôn nao
- Các triệu chứng tương tự như giai đoạn tiền triệu; ví dụ, thèm ăn có thể quay trở lại
- Vui mừng vì cơn đau đầu đã qua
Đau nửa đầu mạn tính có thể ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân. Nếu bạn bị đau đầu thường xuyên, bạn sẽ mất ngày làm việc hoặc học tập và thời gian quý báu với bạn bè và gia đình. Những người bị đau nửa đầu mạn tính cũng thường bị trầm cảm.
Nguyên Nhân Gây Đau Nửa Đầu Mạn Tính
Nguyên nhân gây đau nửa đầu vẫn chưa rõ ràng. Các bác sĩ đang tìm hiểu thêm về các yếu tố gây ra chứng đau đầu mạn tính này, thường có tính di truyền. Một số nguyên nhân là do sự thay đổi trong các hóa chất của não hoặc do hoạt động bất thường của não.
Mỗi người bị đau nửa đầu có các tác nhân kích hoạt khác nhau, nhưng các tác nhân phổ biến bao gồm thiếu ngủ, caffeine và căng thẳng. Các tác nhân khác là ánh sáng nhấp nháy, âm thanh lớn, mùi nồng, ăn một số loại thực phẩm, chất phụ gia thực phẩm như chất tạo ngọt aspartame và chất bảo quản MSG, và rượu. Thời tiết và áp suất khí quyển thấp cũng có thể gây ra cơn đau nửa đầu.
Phụ nữ bị đau nửa đầu nhiều gấp ba lần so với nam giới, có thể là do sự thay đổi nội tiết tố xảy ra xung quanh kỳ kinh nguyệt, cũng như trong khi mang thai và mãn kinh. Thuốc tránh thai cũng có thể đóng một vai trò.
Phòng Ngừa Đau Nửa Đầu Mạn Tính
Chăm sóc bản thân mỗi ngày có thể ngăn ngừa chứng đau nửa đầu trở thành một vấn đề lâu dài:
Ngủ đủ giấc
Thiếu ngủ có thể gây ra cơn đau nửa đầu. Cố gắng ngủ 7-8 giờ mỗi đêm.
Chú ý đến chế độ ăn uống
Caffeine có thể làm dịu cơn đau của bạn, nhưng ngừng dùng đột ngột lại là một nguyên nhân phổ biến gây ra chứng đau nửa đầu. Các tác nhân kích hoạt thực phẩm phổ biến khác bao gồm MSG (monosodium glutamate), pho mát lâu năm, sô cô la, nitrat trong thịt chế biến như xúc xích, chất tạo ngọt nhân tạo và rượu.
Kiểm soát căng thẳng
Căng thẳng và lo lắng là những tác nhân kích hoạt phổ biến. Cố gắng dành vài phút mỗi ngày để làm điều bạn yêu thích hoặc học cách thở sâu khi bạn đang gặp khủng hoảng. Bạn có thể tham gia một nhóm hỗ trợ hoặc nói chuyện với một chuyên gia tư vấn.
Lập kế hoạch bữa ăn
Nhịn ăn và bỏ bữa có thể gây ra đau đầu. Cố gắng ăn vào khoảng thời gian giống nhau mỗi ngày.
Vận động
Tập thể dục là một cách tốt để giảm bớt lo lắng và căng thẳng. Nó cũng có thể giúp bạn đạt được và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Vì béo phì làm tăng nguy cơ đau nửa đầu mạn tính, nên việc có vóc dáng cân đối là rất quan trọng.
Biết các tác nhân kích hoạt của bạn
Không phải tất cả các cơn đau nửa đầu đều là kết quả của các tác nhân kích hoạt. Nhưng một cách để biết liệu bạn có các tác nhân kích hoạt hay không là ghi nhật ký đau đầu. Mỗi khi bạn bị đau, hãy ghi lại chi tiết về những gì bạn đang làm hoặc ăn, cơn đau đầu kéo dài bao lâu và bạn cảm thấy thế nào trước khi nó bắt đầu. Điều này sẽ giúp bạn bắt đầu nhận thấy các kiểu mẫu và tránh các tác nhân kích hoạt của mình. Ví dụ, một số người nhận thấy uống cà phê khiến họ bị đau đầu, trong khi những người khác cảm thấy nó giúp giảm đau.
Cẩn thận với thuốc của bạn
Nếu bạn bị đau nửa đầu mạn tính, có thể bạn đang dùng thuốc phòng ngừa. Chúng được thiết kế để làm cho bạn ít bị đau nửa đầu mạn tính hơn và giảm tác động của chúng. Chúng có thể bao gồm:
- Thuốc hạ huyết áp
- Thuốc chống trầm cảm
- Thuốc chống co giật
- Tiêm Botox
- Các kháng thể đơn dòng peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP), các loại thuốc mới hơn được phát triển đặc biệt để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu
Nếu bạn vẫn bị đau đầu, bạn cũng có thể dùng một số thuốc giảm đau. Nhưng dùng quá nhiều có thể dẫn đến một vấn đề gọi là đau đầu do lạm dụng thuốc (MOH), trong đó loại thuốc lẽ ra phải ngăn chặn cơn đau đầu lại bắt đầu gây ra chúng. Bạn có thể bị đau đầu âm ỉ, liên tục mỗi ngày.
Bạn có nguy cơ bị đau đầu do lạm dụng thuốc nếu bạn dùng thuốc giảm đau từ 15 ngày trở lên mỗi tháng hoặc dùng chúng cùng với các loại thuốc khác ít nhất 10 ngày mỗi tháng. Nếu bạn nghĩ rằng mình đang bị MOH, hãy nói chuyện với bác sĩ.
Điều Trị Đau Nửa Đầu Mạn Tính
Cả đau nửa đầu từng cơn và đau nửa đầu mạn tính đều có thể được điều trị bằng các loại thuốc tương tự. Chúng bao gồm thuốc điều trị cơn đau và các triệu chứng (như nôn mửa hoặc buồn nôn) cũng như thuốc điều trị nguyên nhân gây ra chứng đau nửa đầu của bạn. Trong một số trường hợp, có các thiết bị y tế bạn có thể sử dụng để làm gián đoạn cơn đau đầu.
Các phương pháp điều trị được chia thành thuốc cấp tính (để chấm dứt cơn đau nửa đầu trong một cơn đau hoặc ngăn không cho nó trở nên tồi tệ hơn) và thuốc phòng ngừa (để ngăn ngừa hoặc giảm số lượng cơn đau nửa đầu bạn gặp phải mỗi tháng). Các loại thuốc dưới đây là thuốc cấp tính.
Điều trị đau nửa đầu không kê đơn
Trong cơn đau nửa đầu, bạn có thể giảm đau đầu bằng:
- Acetaminophen (Tylenol)
- Thuốc chống viêm không steroid (NSAID), như aspirin và ibuprofen (Motrin, Advil)
- Naproxen (Aleve)
Tất cả những thứ này đều có sẵn tại hiệu thuốc địa phương của bạn mà không cần toa thuốc. NSAID là một lựa chọn tốt hơn acetaminophen vì nó giúp giảm viêm có thể đi kèm với chứng đau nửa đầu. Một số thuốc giảm đau không kê đơn được quảng cáo là chỉ dành cho những người bị đau nửa đầu. Chúng thường bao gồm caffeine như một thành phần bổ sung.
Thuốc kê đơn cho chứng đau nửa đầu
Chúng được sử dụng trong một cơn đau hoặc khi bạn cảm thấy một cơn đau sắp xảy ra và chỉ có sẵn theo toa thuốc. Các loại thuốc này bao gồm:
Triptan. Chúng đặc biệt để điều trị chứng đau nửa đầu. Chúng chặn các đường dẫn truyền đau đến não. Bạn có thể dùng chúng dưới dạng thuốc viên, thuốc xịt mũi hoặc thuốc tiêm. Các loại triptan phổ biến bao gồm rizatriptan (Maxalt) và sumatriptan (Imitrex). Chúng thường hoạt động tốt hơn các loại thuốc không kê đơn. Nhưng những người mắc bệnh tim và huyết áp cao có thể cần tránh chúng.
Alkaloid ergot. Những loại thuốc này được sử dụng cho những người không giảm đau từ triptan hoặc thuốc không kê đơn. Dihydroergotamine (Ergomar, Migranal) có thể được dùng dưới dạng thuốc xịt mũi hoặc thuốc tiêm để giảm đau đầu do chứng đau nửa đầu và các triệu chứng khác như nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Nó có tác dụng phụ là có thể làm cho chứng buồn nôn và nôn liên quan đến chứng đau nửa đầu của bạn trở nên tồi tệ hơn. Nếu bạn mắc bệnh tim, bệnh thận, bệnh gan hoặc huyết áp cao, có lẽ bạn không thể dùng dihydroergotamine.
Gepant. Những loại thuốc này làm giảm đau, buồn nôn và nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Chúng không gây ra chứng đau đầu do lạm dụng thuốc và có thể được sử dụng bởi những người mắc bệnh tim. Ví dụ bao gồm rimegepant (Nurtec ODT) và ubrogepant (Ubrelvy). Gepant không nên dùng với một số loại thuốc dùng để điều trị ung thư.
Thuốc chống nôn. Những loại thuốc kê đơn này điều trị chứng buồn nôn và nôn mà bạn thường gặp phải khi bị đau nửa đầu. Các loại thuốc chống nôn phổ biến bao gồm metoclopramide (Reglan) và prochlorperazine (Compazine, Compro). Bạn thường dùng chúng cùng với thuốc giảm đau của bạn.
Điều trị đau nửa đầu tại nhà
Dưới đây là một số cách nhanh chóng để giảm bớt các triệu chứng của chứng đau nửa đầu:
Đi vào phòng tối. Ánh sáng chói thường gây ra chứng đau nửa đầu, vì vậy một môi trường tối có thể giúp giảm bớt cơn đau.
Tránh tiếng ồn. Tiếng ồn lớn là một tác nhân gây ra chứng đau nửa đầu khác đối với một số người, vì vậy việc di chuyển đến một nơi yên tĩnh sẽ rất hữu ích.
Tránh xa những mùi mạnh. Nước hoa mạnh, xăng và thậm chí cả mùi thức ăn nồng nặc có thể gây ra chứng đau nửa đầu hoặc làm cho nó trở nên tồi tệ hơn.
Giữ mát. Quá nóng có thể gây ra chứng đau nửa đầu, vì vậy nếu bạn cảm thấy một cơn đau sắp đến, hãy bật máy điều hòa hoặc quạt để làm mát bản thân.
Ngủ một giấc. Giấc ngủ không chỉ giúp ngăn ngừa chứng đau nửa đầu mà còn có thể làm giảm tác động của chúng.
Đắp gạc. Đặt một miếng vải ngâm trong nước lạnh lên thái dương hoặc cổ của bạn. Nếu điều đó không hiệu quả, hãy thử đắp gạc ấm. Không sử dụng cả hai trong hơn 15 phút.
Uống caffeine. Nhiều người thấy một tách cà phê hoặc trà, hoặc một ly cola mang lại một số cứu trợ trong một cơn đau nửa đầu.
Điều trị chứng đau nửa đầu bằng liệu pháp vi lượng đồng căn
Các liệu pháp thay thế này có thể giúp ích cho chứng đau nửa đầu mạn tính:
- Trà gừng. Nó đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ để điều trị chứng khó chịu ở dạ dày. Kẹo hoặc viên nang gừng cũng có thể có tác dụng.
- Châm cứu. Một nhà cung cấp đặt những chiếc kim nhỏ vào da của bạn tại một số điểm nhất định. Các nghiên cứu cho thấy nó có thể giúp giảm đau đầu.
- Massage da đầu. Bạn hoặc người khác mát xa các cơ xung quanh da đầu của bạn để giảm căng thẳng và căng thẳng, các tác nhân gây đau đầu phổ biến.
- Thảo mộc và chất bổ sung. Riboflavin (vitamin B2), magiê, co-enzyme Q10 và thảo mộc cúc thơm đều được đề xuất để giảm và ngăn ngừa đau đầu, mặc dù các nghiên cứu còn lẫn lộn về việc chúng có thực sự hiệu quả hay không. Tuy nhiên, chúng khó có thể gây hại nếu bạn muốn thử chúng. Chỉ cần cho bác sĩ biết trước trong trường hợp có thể có tương tác với thuốc. Có thể mất 2 hoặc 3 tháng để thấy bất kỳ kết quả nào, vì vậy hãy kiên nhẫn. Chất bổ sung có vẻ hiệu quả hơn nếu bạn bị chứng đau nửa đầu từng cơn thay vì chứng đau nửa đầu mạn tính.
- Kỹ thuật thư giãn. Phản hồi sinh học, liệu pháp hành vi nhận thức và thiền định giúp ngăn ngừa chứng đau nửa đầu ở một số người.
- Liệu pháp hương thơm. Mặc dù không có bằng chứng khoa học nào về việc sử dụng chúng trong điều trị chứng đau nửa đầu, nhưng các loại tinh dầu có thể thư giãn và giảm căng thẳng cho bạn, điều này có thể làm giảm chứng đau nửa đầu của bạn. Mặt khác, một số người thấy mùi mạnh gây ra đau đầu, vì vậy hãy tiến hành một cách thận trọng.
Khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế
Nếu bạn không thể ngừng nôn mửa hoặc bị thay đổi thị lực, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp. Bạn cũng nên đi kiểm tra nếu cơn đau đầu kéo dài hơn 72 giờ, nghiêm trọng hoặc nếu bạn có bất kỳ triệu chứng mới nào khiến bạn sợ hãi. Chúng có thể bao gồm cứng cổ, song thị hoặc yếu trong cơ thể, tất cả đều là dấu hiệu của đột quỵ.
Kết Luận
Đau nửa đầu mạn tính là một loại đau đầu phổ biến, trong đó bạn cảm thấy một cơn đau nhức dữ dội ở một hoặc cả hai bên đầu, cùng với buồn nôn, nôn mửa và nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Để cơn đau nửa đầu được coi là mạn tính, bạn phải bị nó ít nhất 15 ngày trong một tháng trong ít nhất 3 tháng. Đau nửa đầu mạn tính có thể bị kích hoạt bởi căng thẳng, thiếu ngủ, âm thanh lớn, ánh sáng nhấp nháy và một số loại thực phẩm và đồ uống, trong số những thứ khác. Điều trị bao gồm thuốc giảm đau và thuốc chống buồn nôn, cộng với các biện pháp khắc phục tại nhà như nằm trong phòng tối yên tĩnh và đắp gạc.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Đau Nửa Đầu Mạn Tính
Có bất kỳ loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa chứng đau nửa đầu mạn tính không?
Mỗi người có các tác nhân kích hoạt khác nhau cho chứng đau nửa đầu, vì vậy có thể không có bất kỳ loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa chúng cho tất cả mọi người. Một số người thấy ăn các loại thực phẩm giàu magiê, như rau xanh có lá, các loại hạt và đậu đen, giúp ngăn ngừa chứng đau nửa đầu. Thực phẩm có nhiều axit béo omega-3 như cá hồi, cá thu, quả óc chó, hạt chia và đậu nành cũng có thể giúp ích. Chế độ ăn ít carb như Keto và Atkins đã được chứng minh là làm giảm các cơn đau nửa đầu. Nhưng hầu hết các bác sĩ đều cảm thấy điều tốt nhất bạn có thể làm, về mặt thực phẩm, là chỉ cần ăn một chế độ ăn uống lành mạnh bình thường và không bỏ bữa.
Chứng đau nửa đầu mạn tính có thể chữa khỏi không?
Nó không thể chữa khỏi, nhưng nó có thể được giảm bớt. Nếu bạn ghi nhật ký đau đầu và nhận ra các tác nhân kích hoạt của mình, bạn có thể giảm số lượng cơn đau đầu mà bạn gặp phải. Ngoài ra, dùng thuốc sẽ làm giảm cơn đau và ngăn ngừa một số cơn đau đầu quay trở lại. Khi bạn già đi, bạn thường gặp ít cơn đau nửa đầu hơn.
Có độ tuổi nào mà chứng đau nửa đầu mạn tính ngừng lại không?
Đối với nhiều phụ nữ mắc chứng đau nửa đầu mạn tính (và hầu hết những người bị đau nửa đầu là phụ nữ), nó có xu hướng giảm bớt sau tuổi 50 và thậm chí có thể biến mất. Đó là bởi vì phụ nữ trên 50 tuổi thường bước vào thời kỳ mãn kinh, thời điểm mà họ ngừng có kinh nguyệt và cơ thể họ sản xuất ít hormone nữ estrogen và progesterone hơn. Chứng đau nửa đầu có liên quan đến hormone nữ.
Nguồn: https://www.webmd.com/migraines-headaches/chronic-migraines-explained